24 lutego 2020

Poniedziałek, VII Tydzień zwykły
Rok A, II

Dzień Powszedni

Palmowa Niedziela (I)

Wielu poetów i pisarzy opiewa piękno polskiej ziemi ozdobionej wierzbami. Wielki piewca Mazowsza Teofil Lenartowicz nie wyobraża sobie tej ziemi bez mazowieckiej wierzby: „Witam cię, drzewo, ty najmniej cenione / Piasków Mazowsza jedyna ozdobo!”.

Kazimierz Laskowski mówi, że tam gdzie widzi na polu wierzbinę, tam Polska się kończy albo zaczyna. Wierzba była zawsze symbolem tęsknoty emigrantów za krajem, wyraża smutek i cierpienie. W liturgii Niedzieli Palmowej wspominamy uroczysty wjazd Pana Jezusa do Jerozolimy na kilka dni przed męką i śmiercią krzyżową. Lud wierny wychodzi na procesję z palmami wykonanym najczęściej z gałązek wierzbowych z baziami. Być może dlatego, że wierzba wciąż się odradza, nie można jej zabić. Symbolizuje życie. Niekiedy używa się też gałązek iwy albo forsycji czy jeszcze innych. Zastępują one prawdziwe palmy, które słano Jezusowi pod nogi. Już w środę obcinano gałązki i dbano o to, by rozkwitły do Niedzieli Palmowej, zwanej kwietniową, bo zwykle przypada w kwietniu. Władysław Syrokomla tak pisał:

Otóż wierzbna, otóż Kwietna

Zawitała nam niedziela!

Wnet nastanie chwila świetna

Zmartwychwstania Zbawiciela.

Poświęcona palma miała wielorakie znaczenie. W wielu parafiach przed Środą Popielcową pali się je na popiół do posypywania głów. W niektórych rejonach kraju wierzono, że połknięcie pączka wierzbowego przynosi zdrowie. Gospodarze z palmą w ręku wypędzali bydło na pastwiska. Miało to ochronić przed zarazą i chorobami podczas lata. Po przyjściu z kościoła gałązki palm wkłada się za obrazy w mieszkaniu, nie tylko dla dekoracji, ale przede wszystkim dla ochrony domostwa, np. gdy letnia burza nadchodzi albo dla okadzenia domu i gospodarstwa. Z gałązek palmowych wykonuje się krzyżyki i w Wielki Piątek ustawia się je w rogach pól, aby chroniły zasiewy.

W niektórych rejonach Polski, zwłaszcza na Podkarpaciu, wykonuje się palmy bardzo wysokie i pięknie przystrojone - kwiatami, mirtem, barwinkiem, tatarakiem, sitowiem, gałązkami kwitnących drzew, wstążkami i różnymi symbolami religijnymi. Są palmy sięgające 15-20 m wysokości. Im palma wyższa, tym piękniejsza. W wykonanie takiej palmy często angażują się całe rodziny i jest to już początek świętowania w rodzinie.

Niedziela Palmowa rozpoczyna Wielki Tydzień.

Palma niesiona w procesji wyraża żywą wiarę chrześcijanina, który idzie za zwycięskim Chrystusem Królem chwały. Ta droga prowadzi nas zawsze do chwały wiecznej w niebie.

Edycja rzeszowska 14/2004

Katarzyna Czerniawska