Biblia Tysiąclecia →

Mądrość Syracha →

Rozdział 37

Przyjaciel

¹ Każdy przyjaciel mówi: «Jestem i ja twoim przyjacielem»,
ale zdarza się przyjaciel tylko z imienia.
² Czyż nie jest śmiertelną udręką,
gdy towarzysz i przyjaciel zmienia się w nieprzyjaciela?
³ O przewrotna skłonności! Czemu zostałaś stworzona¹,
by okryć ziemię podstępem?
⁴ W pomyślności towarzysz cieszy się wraz z przyjacielem,
a w czasie utrapienia staje przeciw niemu.
⁵ Towarzysz z przyjacielem trudzi się, by mieć pokarm,
a w razie wojny chwyci za tarczę².
⁶ Nie zapomnij w duszy swej o przyjacielu
i nie trać pamięci o nim wśród bogactw!

Doradca

⁷ Każdy doradca wysoko ceni swą radę,
a przecież bywa i taki, który doradza na swoją korzyść.
⁸ Strzeż się doradcy,
a najpierw poznaj, jakie są jego potrzeby,
- albowiem taki na swoją korzyść doradza -
czy czasem nie zyska on czegoś na tobie, jakby losem³,
⁹ i aby, mówiąc ci: «Dobra jest twoja droga»,
nie stanął z przeciwka, by patrzeć na to, co przyjdzie na ciebie.
¹⁰ Nie naradzaj się z tym, kto na cię patrzy krzywym okiem,
a przed tymi, co ci zazdroszczą, ukryj zamiary!
¹¹ [Nie naradzaj się] z kobietą co do jej rywalki,
z tchórzliwym co do wojny,
z kupcem co do zamiany towarów,
z handlarzem co do sprzedaży,
z zawistnym co do wdzięczności,
z niemiłosiernym co do dobroczynności,
z leniwym co do jakiejkolwiek pracy,
z okresowym najemnikiem co do zakończenia zajęcia,
z niewolnikiem opieszałym co do wielkiej pracy -
gdy chodzi o jakąkolwiek radę, nie polegaj na nich!
¹² Natomiast z człowiekiem pobożnym podtrzymuj znajomość,
a także z tym, o którym wiesz, że strzeże przykazań,
którego dusza podobna do twej duszy,
i kto, jeślibyś upadł, będzie współczuł tobie.
¹³ Następnie trzymaj się rady twego serca,
gdyż nad nią nie masz nic godniejszego wiary.
¹⁴ Dusza bowiem człowieka zwykła czasem więcej objawić
niż siedem czat siedzących wysoko dla wypatrywania.
¹⁵ A ponad to wszystko proś Najwyższego,
aby po drodze prawdy kierował twoimi krokami.

Prawdziwa i fałszywa mądrość

¹⁶ Początkiem każdego dzieła - słowo,
a przed każdym działaniem - myśl.
¹⁷ Korzeniem⁴ zamierzeń jest serce,
skąd wyrastają cztery gałęzie:
¹⁸ dobro i zło, życie i śmierć,
a nad tym wszystkim język ma pełną władzę.
¹⁹ Bywa mędrzec, który jest mądry dla wielu innych,
a dla siebie samego jest niczym;
²⁰ bywa mędrzec, który przez swe mowy jest znienawidzony
i wykluczą go z każdej wspaniałej uczty,
²¹ nie da mu Pan uznania u innych,
gdyż nie ma on żadnej mądrości.
²² Bywa mędrzec, który jest mądry dla siebie samego,
a owoce jego wiedzy okazują się na jego ciele⁵.
²³ Bywa mędrzec, który naród swój wychowuje,
a owoce jego rozumu są niezawodne.
²⁴ Kto jest mądry dla siebie⁶, napełniony będzie zadowoleniem,
a wszyscy, którzy go widzieć będą, nazwą go szczęśliwym.
²⁵ Życie człowieka ma dni ograniczone,
lecz nieprzeliczone są dni Izraela.
²⁶ Mądry uzyska chwałę⁷ u swego narodu,
a imię jego żyć będzie na wieki.

Zdrowie i umiarkowanie

²⁷ Synu, w życiu doświadczaj siebie samego,
patrz, co jest złem dla ciebie, i tego sobie odmów!
²⁸ Nie wszystko służy wszystkim
i nie każdy we wszystkim ma upodobanie.
²⁹ Na żadnej uczcie nie bądź nienasycony
i nie rzucaj się na potrawy!
³⁰ Z przejedzenia powstaje choroba,
a nieumiarkowanie powoduje rozstrój żołądka.
³¹ Z przejedzenia wielu umarło,
ale umiarkowany przedłuży swe życie.

Przypisy

1. Popr. wg hebr. I Wlg; gr.: "zaplątałaś się" lub "przytoczyłaś się".
2. Żeby się przed nim bronić.
3. Tekst niepewny.
4. Popr. wg hebr.; gr.: "ślad", "znak". Starożytni sercu przypisywali myślenie. Por. Mk 7,21n.
5. Popr. wg hebr.; sens: widać po nim dbałość o siebie; gr.: "godne wiary w jego ustach".
6. Uzupełniono wg hebr.
7. Wg hebr.; gr.: "zaufanie".