Biblia Tysiąclecia →

Mądrość Syracha →

Rozdział 22

Leniwiec

¹ Leniwiec przyrównany będzie do obłoconego kamienia,
a każdy zagwiżdże nad jego hańbą.
² Leniwiec przyrównany będzie do krowiego nawozu,
każdy, kto go podniesie, otrząśnie rękę.

Wyrodne dzieci

³ Hańba dla ojca, jeśli ma syna źle wychowanego,
a jeśli córkę, to wstyd mu ona przyniesie.
⁴ Córka roztropna jest bogactwem dla swego męża,
a córka, która wstyd przynosi, zgryzotą dla swego ojca.
⁵ Nieobyczajna córka zawstydza ojca i męża
i przez obydwóch będzie wzgardzona.
⁶ Jak muzyka w czas smutku, tak nauka w niewłaściwym czasie,
natomiast chłosta i upomnienie są zawsze mądre¹.

Mądrość i głupota

⁹ Uczyć głupiego - to kleić skorupy
lub budzić śpiącego z głębokiego snu.
¹⁰ Nauczać głupiego - to jakby nauczać drzemiącego,
który jeszcze w końcu zapyta: «A o co chodzi?»
¹¹ Płacz nad zmarłym, stracił bowiem światło,
płacz nad głupim, bo rozum zgubił.
Ciszej płacz nad zmarłym, bo znalazł odpoczynek,
życie zaś głupiego gorsze jest od śmierci.
¹² Żałoba po zmarłym trwa siedem dni,
po głupim i bezbożnym zaś przez wszystkie dni jego życia.
¹³ Nie wdawaj się z głupim w długie rozmowy
i nie chodź do tego, kto nie ma rozumu.
Strzeż się go, byś nie miał przykrości
i byś się nie splamił przez zetknięcie z nim.
Unikaj go, a znajdziesz wytchnienie
i nie doznasz rozgoryczenia z powodu jego nierozumu.
¹⁴ Cóż jest cięższego nad ołów?
a jak mu na imię? Głupi.
¹⁵ Piasek, sól i bryłę żelaza
łatwiej unieść, niż [znieść] człowieka nierozumnego.
¹⁶ Jak drewniana belka, wprawiona w budowę,
nie rozpadnie się w czasie trzęsienia ziemi,
tak serce umocnione dojrzałym zastanowieniem,
gdy nadejdzie chwila, nie stchórzy.
¹⁷ Serce wsparte na mądrym myśleniu
jest jak ozdoba z piasku² na murze wygładzonym.
¹⁸ Postawione na szczytach gór cienkie tyczki
nie oprą się wiatrowi,
tak serce zalęknione przez niemądre myśli
nie ostoi się wobec byle jakiego strachu.

Wierność w przyjaźni

¹⁹ Kto urazi oko, wyciska łzy,
kto urazi serce³, odkrywa uczucie.
²⁰ Kto rzuca kamieniem na ptaki, wypłasza je,
a kto lży przyjaciela, zrywa przyjaźń.
²¹ Jeślibyś wyciągnął miecz na przyjaciela,
nie martw się, jest bowiem droga powrotu;
²² jeślibyś otworzył usta na niego,
nie martw się, jest bowiem możność pojednania;
wyjąwszy obelgę, wzgardę, wyjawienie tajemnicy i cios zdradliwy -
to wszystko oddali każdego przyjaciela.
²³ Zachowaj wierność bliźniemu twemu w biedzie,
abyś z nim razem wzbogacił się w jego pomyślności.
W czasie niepowodzenia trwaj przy nim,
abyś, gdy przyjdzie do dziedziczenia, i ty miał w nim udział.
²⁴ Przed ogniem - para w piecu i dym,
a przed wylaniem krwi - obelgi.
²⁵ Nie będę się wstydził osłonić przyjaciela
i nie będę się przed nim ukrywał;
²⁶ a jeśliby mnie nawet coś złego spotkało z jego przyczyny,
to każdy, kto o tym usłyszy, strzec się jego będzie.

Modlitwa o czystość w słowach, myślach i czynach

²⁷ Któż postawi straż na moich ustach
i położy na wargach pieczęć przemyślną,
abym nie upadł przez nie,
aby nie zgubił mnie mój język?

Przypisy

1. Wlg odtąd daje inną numerację treści.
2. Zapewne mowa tu o płaskorzeźbach, podobnych do stiuku, przy wykonywaniu których używano piasku dobrze przygotowanego. Ozdoba trzymała się, jeśli podkład był odpowiednio wygładzony. Sens: czym mur wygładzony dla tej ozdoby, tym mądrość dla człowieka.
3. Serce uważano za siedlisko rozumu i uczuć.